İngiltere akıllı gözlük satışlarına kısıtlama getirmeyi düşünüyor

İngiltere hükümeti neleri değerlendiriyor?

Koruma bakanı Satvir Kaur, hükümetin akıllı gözlükleri belirli ortamlarda kısıtlama ve satışları belirli kullanıcılarla sınırlama seçeneklerini incelediğini söyledi.

Kaur'un açıklamaları, The Guardian'ın haberine göre 'Akıllı gözlükler ve kadınlara yönelik şiddet' başlıklı Westminster Hall tartışmasında geldi. Bakan, akıllı gözlüklerin faydalarının yol açabilecekleri zararlarla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Kaur ayrıca sağlık ve eğitimdeki mevcut koruma ve mesleki politikaların akıllı gözlükler ve her türlü dijital kayıt için geçerli olduğuna işaret etti. Bu, hükümetin ayrı bir akıllı gözlük yasası çıkarmak yerine önce mevcut kayıt kurallarını bu cihazlara genişletmeyi düşünebileceğini gösteriyor.

Ancak 'satışları belirli kullanıcılarla sınırlama' ifadesi daha önemli. Bu, sadece gözlüklerin nerede takılabileceğine dair kurallar değil, yaş sınırı veya başka satın alma kısıtlamaları anlamına da gelebilir.

Akıllı gözlükler neden mercek altında?

Cihazlar, bazı erkeklerin kadınları ve kız çocuklarını gizlice görüntüleyip videoları internete yüklemesi nedeniyle 'sapık gözlükler' olarak anılıyor.

Tartışmayı açan Liberal Demokrat milletvekili Anna Sabine, kadınların gece dışarı çıktıktan sonra uyandıklarında kendilerine ait videoların internette yayıldığını gördüklerini söyledi. Videolar, akıllı gözlük takan erkekler tarafından kadınların bilgisi ve rızası olmadan çekilmiş.

Endişe varsayımsal değil. Meta'nın Ray-Ban serisi gibi akıllı gözlükler sıradan gözlüklere benziyor ve küçük gösterge ışığı kolayca gözden kaçabiliyor ya da kapatılabiliyor. Bu da onları toplum içinde havaya kaldırılan bir telefondan daha zor fark edilir kılıyor.

Bazı özel işletmeler harekete geçti bile. İngiliz pub zinciri Wetherspoons cihazları işletmelerinde yasakladı; Avustralya ise havuz, spor salonu ve devlet binaları gibi kamusal alanlarda yasaklarla daha ileri gitti.

Gizli çekim meselesi yeni değil; geçen ay Fransa'da kan plazması dondurucularının hacklenmesi gibi olaylar da fiziksel güvenliğin dijital tarafla ne kadar iç içe geçtiğini göstermişti. Akıllı gözlüklerde ise sorun cihazın kendisinde değil, kimin ne zaman kayıt aldığının anlaşılamamasında.

İngiltere'de akıllı gözlükler için sırada ne var?

Henüz bir takvim veya somut bir yasa açıklanmadı.

Şu an hükümet 'seçenekleri inceleme' aşamasında. Bu, işletmelere yönelik rehberlik, okul ve hastanelerdeki mevcut kayıt kurallarında değişiklik veya gözlükleri kimin satın alabileceğine dair yeni kurallar anlamına gelebilir.

Akıllı gözlük pazarı hızla büyüyor ve Meta, Ray-Ban modelleriyle en görünür oyuncu. İngiltere'de satışlara getirilecek herhangi bir kısıtlama, tek tek mekânlardaki yasaklardan daha büyük bir adım olur çünkü perakende kanalının kendisini etkiler.

Avustralya'nın yaklaşımı bu sürecin ne kadar hızlı ilerleyebileceğini gösteriyor. Ülke bu yıl kısıtlamaları genişletti ve İngiltere'deki tartışma benzer bir baskının burada da arttığını gösteriyor.

Düzenleyicilerin veri ihlallerine gösterdiği tepki de benzer bir çizgide: geçtiğimiz günlerde Harvard'da 851 bin hesabın sızdığı ihlal sonrası kurumların kayıt tutma pratikleri yeniden tartışılmıştı. Akıllı gözlüklerde tartışma veri tabanından çok, sokaktaki kayıtla ilgili.

Türkiye'de durum ne?

Türkiye'de akıllı gözlüklere yönelik özel bir yasak veya satış kısıtlaması bulunmuyor. İngiltere'deki tartışma henüz yasa tasarısına dönüşmedi; bu yüzden Türkiye'deki kullanıcılar için şimdilik bir değişiklik yok. Ancak Avustralya ve İngiltere'deki adımlar, ileride benzer düzenlemelerin gündeme gelebileceğini gösteriyor.

Meta Ray-Ban gibi akıllı gözlükler Türkiye'de satılıyor ve fiyatları 20.000 TL'nin üzerinde. Olası bir kısıtlama, ithalat veya satış kanallarını etkileyebilir; ama şu an için böyle bir plan açıklanmadı.

İngiltere akıllı gözlükleri yasaklamadı, belki de yasaklamayacak. Ama bir bakanın 'satışları kısıtlama' ifadesini kullanması, giyilebilir teknolojide serbestlik döneminin sona erdiğinin sinyali. Daha fazla mekân, daha fazla ülke ve eninde sonunda daha fazla kural bekleyin.