İngiltere Apple Pay tekelini kırmaya hazırlanıyor
İngiltere Rekabet ve Piyasalar Kurumu (CMA), iOS üzerindeki temassız ödeme tekelini kırmak için yeni düzenleme tekliflerini duyurdu. Taslak hayata geçerse Apple, fahiş geliştirici erişim ücretlerini düşürmek ve iPhone'un temassız donanımını üçüncü taraf banka ile fintech uygulamalarına doğrudan açmak zorunda kalacak.
İngiltere Rekabet Kurumu Apple Pay'i neden hedef aldı?
İngiltere Rekabet ve Piyasalar Kurumu (CMA), Apple'ın talep ettiği yüksek ücretlerin ve getirdiği teknik sınırlamaların ada genelinde hiçbir rakip ödeme servisinin iPhone üzerinde çalışamamasına yol açtığını tespit etti.
Birleşik Krallık'ta bir iPhone kullanıcısı kahve alırken veya metro turnikesinden geçerken telefonunu her dokundurduğunda işlem Apple'ın denetiminden geçiyor. Rekabet ve Piyasalar Kurumu bu tablonun değişmesini istiyor. Hazırlanan resmi teklifte, Apple'ın mevcut komisyon yapısının ve teknik kısıtlamalarının yerel finansal teknoloji girişimlerinin önünü kestiği, bu nedenle ülkede Apple Pay'e alternatif tek bir çalışır cüzdanın dahi bulunmadığı belirtildi.
CMA, Avrupa Birliği'nin katı düzenlemeleri sayesinde iPhone temassız ödeme donanımının üçüncü taraflara açıldığını, ancak İngiltere pazarının Brexit sonrası dönemde Cupertino'nun tek taraflı şartlarına bağımlı kaldığını hatırlatıyor. Tablo böyle olunca bankalar ve fintech şirketleri, sürdürülemez maliyetler yüzünden bağımsız bir ödeme cüzdanı sunma fikrinden baştan vazgeçiyor.
Secure Element ve HCE arasındaki teknik kriz
Teknik taraftaki asıl kavga, bir iPhone'un temassız ödemeyi hangi donanım üzerinden onayladığı noktasında düğümleniyor. Apple, 2024 yılında İngiliz geliştiricilere temassız ödeme altyapısı kurma izni vermişti fakat bunu çok ağır bir şarta bağlamıştı: Geliştiriciler yalnızca Apple'ın tescilli Secure Element donanım yongasını kullanmak zorundaydı ve bu da yüksek platform harçlarını beraberinde getiriyordu.
Manş Denizi'nin karşı kıyısındaki Avrupa Birliği ise Apple'ı geri adım atmaya zorlamış, bankaların doğrudan kart emülasyonu (HCE) üzerinden donanım yongasına para ödemeden işlem yapabilmesinin önünü açmıştı. İngiliz regülatör şimdi aynı şartların Birleşik Krallık'ta da geçerli olmasını istiyor. HCE yönteminin tüketici açısından hiçbir güvenlik açığı yaratmadığını savunan kurumun bu baskısı, ekosistem genelindeki diğer hesaplaşmalarla eşzamanlı ilerliyor; zira şirket bir yandan da Apple'ın 250 milyon dolarlık AI davası gibi tüketici davalarıyla uğraşıyor.
Apple'ın yıllardır öne sürdüğü 'NFC çipini açarsak güvenlik çöker' argümanı, Avrupa Birliği'ndeki sorunsuz geçişin ardından geçerliliğini bütünüyle yitirdi. Masadaki asıl mesele, Apple'ın her kart işleminden kestiği karlı komisyon payı. Ücretlerin düşmesi ve HCE izninin verilmesi yerel bankaların elini güçlendirir, bu da rekabet sayesinde kullanıcılara daha iyi puan ve kampanya olanakları olarak geri döner.
Türkiye'de durum ne?
Apple Pay, Türkiye'de resmi olarak kullanıma sunulmuş bir servis değil; yerli bankaların kartları Apple cüzdanına doğrudan eklenemiyor. Ancak Türkiye'deki bankacılık ve fintech ekosistemi Android tarafında yıllardır kendi temassız ödeme altyapılarını bağımsız olarak işletebiliyor.
İngiltere ve AB'nin uyguladığı bu baskı küresel bir standart haline gelirse, Apple ilerleyen dönemde Türkiye gibi pazarlarda da NFC kapılarını açmak zorunda kalabilir. Bu senaryoda yerli bankalar, Apple Pay'in ülkeye giriş yapmasını beklemeden kendi mobil uygulamaları üzerinden iPhone'lara doğrudan temassız ödeme özelliği kazandırabilir.
İngiltere'nin bu adımı, dijital pazar denetimlerinde AB standartlarının gerisinde kalmak istemediğini net biçimde gösteriyor. Düzenleme taslağı yasalaşırsa, Apple'ın temassız ödeme pazarındaki kapalı devre hakimiyeti en kritik pazarlarından birinde daha çatlamış olacak.
Sıkça sorulan sorular
İngiltere'de şu an iPhone'da Apple Pay dışında temassız ödeme kullanılabiliyor mu?
Hayır. Yüksek komisyonlar ve donanım kısıtlamaları yüzünden şu anda Birleşik Krallık'ta aktif olarak hizmet veren bağımsız bir temassız ödeme uygulaması bulunmuyor.
Avrupa Birliği iPhone temassız ödeme sorununu nasıl çözdü?
AB mevzuatı uyarınca Apple, bankalara ve finans kuruluşlarına host card emulation (HCE) altyapısını ücretsiz açarak doğrudan temassız işlem yapma hakkı tanıdı.
Kaynaklar
- Competition and Markets Authority. GOV.UK, 2026. https://www.gov.uk/government/organisations/competition-and-markets-authority
- Apple Pay faces UK contactless crackdown — new rules could change iPhone tap-to-pay and pave the way for NFC rivals | TechRadar. techradar.com, 2026. https://www.techradar.com/computing/payment-services/apple-pay-faces-uk-contactless-crackdown-new-rules-could-change-iphone-tap-to-pay-and-pave-the-way-for-nfc-rivals