Jensen Huang, Nvidia CEO'luğundan istifa etti: hisse 150 dolara indi

Ne oldu: Huang gitti, Kress geldi

Nvidia, Perşembe sabahı Jensen Huang'ın CEO'luk görevinden derhal geçerli olmak üzere istifa ettiğini duyurdu. Yönetim kurulu, CFO Colette Kress'i geçici CEO olarak atadı ve kalıcı halef için hem şirket içinden hem dışından aday arayacağını açıkladı.

Huang, Nvidia'yı 1993'te ortaklarıyla kurdu ve o günden bu yana başkanlık ve CEO'luk görevini yürütüyordu. Bir grafik kartı üreticisini, yapay zekâ patlamasının omurgası haline gelen GPU'larıyla 4 trilyon dolar değerinde bir şirkete dönüştüren isimdi. Onun ayrılışı, yarı iletken sektörünün on yıllardır gördüğü en büyük liderlik sarsıntısı.

İstifa, Huang'ın Megaspeed'de yönetici olan Çin vatandaşı Alice Huang (akrabalık yok) ile ilişkisi olduğunun ortaya çıkmasından günler sonra geldi. Singapur merkezli Megaspeed, Nvidia çipleri satın alıp Çinli yapay zekâ laboratuvarlarına hesaplama gücü satıyor. Haber kaynaklarına göre ABD istihbarat yetkilileri, Alice Huang'ın Çin adına casusluk yaptığını iddia ediyor; The New York Times'ın ekim sonundaki haberine göre kadın ABD istihbaratı tarafından gözetim altındaydı.

Nvidia ayrıca Synopsis'in eski CEO'su Harvey C. Jones'un şirketin ilk yönetim kurulu başkanı olacağını duyurdu. Yönetim kurulu, Huang'ın yabancı istihbarat tarafından hedef alınıp alınmadığını araştırmak üzere eski New York Güney Bölgesi federal savcısı Joon H. Kim'i ve Wachtell, Lipton, Rosen & Katz hukuk bürosunu görevlendirdi.

İstifanın arkasındaki skandal

İlişki haberleri işin sadece bir yüzü. Asıl soru, dünyanın en stratejik çip şirketinin CEO'suna yabancı bir istihbarat operasyonunun ulaşıp ulaşmadığı.

The Information'ın salı günkü haberine göre Alice Huang'ın, Çin'e 7,5 milyar dolarlık çip satışına aracılık eden bir Çinli şirketler ağıyla bağlantılı olduğu düşünülüyor. ABD yıllardır gelişmiş çipler üzerindeki ihracat kontrollerini sıkılaştırıyor ama yasaklı parçaların kaçırıldığına dair haberler bitmiyor. Nvidia'nın yabancı bulut müşterileri için koyduğu yüzde 51 kuralı, şirketin işinin ABD ihracat politikasına ne kadar sıkı bağlı olduğunu zaten ortaya koyuyordu.

The New York Times çarşamba günü, Huang'ın Nvidia'da doğrudan kendisine bağlı çalışan bir yöneticiyle de ilişkisi olduğunu yazdı. Pazartesi günü Nvidia'ya karşı, Huang'ın ilişkisi ve Megaspeed ile bağlantısı konusunda yanlış veya yanıltıcı açıklamalar yaptığı iddiasıyla toplu dava açıldı.

ABD Başkanı Donald Trump, hafta başında Huang'ı savunarak kendisini tanıdığını ve "onurlu bir adam" olduğunu düşündüğünü söyledi. Bu destek, yönetim kurulunun harekete geçmesini engellemedi.

Piyasa tepkisi: Nvidia hissesi ve yapay zekâ balonu

Nvidia hissesi Perşembe günü, istifa açıklamasından yarım saat sonra 150 doların hemen üzerinde açıldı. Çarşamba kapanışı 174 dolara yakındı; ekimde hisse 240 doların üzerindeydi.

Düşüş sert ama tek başına değil. Yapay zekâ hisseleri geçen haftadan beri değer kaybediyor. Sebep, Demokratların Kongre'de ve Teksas ile Ohio gibi kritik veri merkezi eyaletlerinin valiliklerinde büyük kazanımlar elde etmesi. Piyasalar bunu, yapay zekâ sektörüne ve dev veri merkezlerine karşı bir siyasi dönüş olarak okudu.

Nvidia'nın hisse grafiği artık neredeyse yapay zekâ ticaretinin kendisi üzerine bir referandum gibi. Şirketin piyasa değeri patlamanın en büyük sembolü oldu, Huang ise en görünür savunucusuydu. Onun ayrılışı hikâyenin yüzünü en kötü anda ortadan kaldırıyor.

Forrester başkan yardımcısı Stephanie Balaouras, e-postayla yaptığı açıklamada durumu net özetledi: "Jensen Huang'ın ani istifası, dünyanın en önemli yapay zekâ çip üreticisinde bir halefiyet meselesinden fazlası. Nvidia'nın liderlik krizi, yapay zekâ patlaması için bir stres testi." Balaouras, hisse, finansman ilişkileri veya ekosistem taahhütleri baskı altında kalırsa bunun balon tartışmasının kırılgan tarafına kanıt ekleyeceğini söyledi.

Nvidia'nın ötesinde neden önemli

Nvidia; veri merkezi operatörleri, bulut sağlayıcıları, yapay zekâ geliştiricileri ve hükümetlerden oluşan bir ekosistemin merkezinde. Zirvedeki bir liderlik krizi dalga dalga yayılır.

Her büyük yapay zekâ laboratuvarı Nvidia GPU'larına bağımlı. Her veri merkezi yatırımı, Nvidia'nın sevkiyatı sürdüreceği varsayımıyla finanse ediliyor. Yapay zekâ ticaretine yatırım yapan herkesin portföyünde bir yerlerde Nvidia var. Şirketin istikrarı özel bir mesele değil.

Yönetim kurulunun soruşturması artık bir CEO arayışı ve toplu dava ile paralel yürüyecek. Müşterileri yıllar öncesinden plan yapan bir şirket için bu ciddi bir belirsizlik demek. AMD ve Intel gibi rakiplerle Google ve Amazon'un özel çip çabaları, en ufak dikkat dağınıklığı işaretini izleyecek.

Huang'ın istifası, yapay zekâ patlamasının ne kadarının tek bir kişinin ilişkileri ve itibarı üzerine kurulu olduğu sorusunu da sertçe gündeme getiriyor. Nvidia'nın teknolojisi gerçek ve talep görüyor. Ama piyasanın güveni her zaman kısmen Huang'ın kendisine oynanmış bir bahisti.

Bundan sonra ne olacak?

Nvidia, kalıcı CEO arayışına şirket içinden ve dışından adayları dahil edeceğini söylüyor. Bağımsız soruşturma sürüyor, toplu dava ise henüz başlangıç aşamasında.

Colette Kress, Nvidia'nın uzun süredir finans şefi ve Wall Street'in yakından tanıdığı bir isim. Geçici atama bazı sinirleri yatıştırabilir, ancak geçici CEO'lar bir skandal sırasında yatırımcıları uzun süre rahatlatmakta nadiren yeterli olur.

Yönetim kurulunun Joon H. Kim'i seçmesi, yabancı istihbarat boyutunu ciddiye aldığının işareti. Kim'in bulguları sadece Huang'ın mirasını değil, Nvidia'nın Washington ve Asya'daki müşterileriyle ilişkisini de şekillendirecek.

Yapay zekâ sektörünün geneli için önümüzdeki haftalar, bunun sınırlı bir kurumsal kriz mi yoksa balon anlatısının kontrolü ele geçirdiği an mı olduğunu gösterecek. Balaouras'ın "stres testi" tanımı, izlenmesi gereken çerçeve.

Türkiye'de durum ne?

Nvidia'nın Türkiye'de doğrudan bir üretim veya operasyon merkezi yok; şirket Türkiye pazarına distribütörler ve bulut sağlayıcıları üzerinden erişiyor. İstifa sonrası Nvidia, ürün planlarında veya sevkiyat takviminde bir değişiklik açıklamadı. Dolayısıyla Türkiye'deki ekran kartı ve sunucu tedarikinde kısa vadede bir kesinti sinyali yok. Ancak yapay zekâ yatırımlarının finansmanı uluslararası piyasalara bağlı olduğu için, Nvidia hissesindeki dalgalanma Türkiye'deki veri merkezi projelerinin maliyetini ve zamanlamasını dolaylı olarak etkileyebilir.

Fiyat tarafında da doğrudan bir etki henüz yok. Nvidia'nın kurumsal müşterilere yönelik çiplerinin Türkiye fiyatı distribütör anlaşmalarına ve döviz kuruna göre belirleniyor. Örneğin 150 dolarlık hisse fiyatı, bugünkü 50,25 TL'lik kurla yaklaşık 7.538 TL'ye denk geliyor; ancak bu yalnızca bir kur çevirimi, vergiler ve resmi Türkiye fiyatlandırması dahil değil. Tüketici tarafında GeForce kartların fiyatı bu haberden çok daha fazla döviz kuru ve tedarik koşullarına bağlı.

Huang, Nvidia'yı yapay zekâ çağının belirleyici şirketi haline getirdi. Ayrılışı, şirketi ve ona bağımlı sektörü alışık olmadıkları bir alana taşıyor. Yönetim kurulunun soruşturması ve CEO arayışı, bunun acı bir bölüm mü yoksa bir dönüm noktası mı olduğunu belirleyecek.