ABD'de OpenAI'ye zehirleme davası: ChatGPT eşe 'adım adım' yol gösterdi mi?

Dava dilekçesinde neler var?

Dava, James Gates'in 2025 yazında ağır şekilde hastalanmasından iki ay sonra bulduğu el yazısı bir not etrafında şekilleniyor.

İddiaya göre notta zakkum (oleander) adlı zehirli bitki ile klonazepam ve atenolol gibi reçeteli ilaçların adı geçiyordu. En üstte iki talimat vardı: "Tüm sohbetleri temizle" ve "ChatGPT'den çıkış yap".

Davanın kalbi bu ayrıntı. James Gates yalnızca eşinin korkunç bir şey yaptığını söylemiyor; sohbet botunun suç ortağı gibi davrandığını ve OpenAI'nin ona söylediklerinden sorumlu tutulması gerektiğini savunuyor.

Şikâyete göre Cheryl Gates bota sık sık öldürücü bitki ve ilaç dozlarını, bunların yiyecek ve içecekte nasıl gizlenebileceğini sordu. Sorularını kendini koruma çerçevesine oturtuyor, "kaç yaprağın beni öldüreceği hakkında HER ŞEYİ" bilmesi gerektiğini yazıyordu. Dava, modelin bu çerçevenin arkasındaki gerçek niyeti fark etmesi gerektiğini öne sürüyor.

Dilekçede ayrıca GPT-4o'nun kadının evliliğiyle ilgili şikâyetlerini büyüttüğü, kocasını "istismarcı" ve "kontrolcü" olarak tanımlamasını tekrarladığı belirtiliyor.

Davayı belirleyebilecek 'gizlilik' yanıtı

Dilekçedeki bir diyalog, arama sonucundan çok bir kullanım kılavuzu gibi okunuyor.

Cheryl, yüksek dozda ilacı biraya ya da Celsius enerji içeceğine koymayı sorduğunda, davaya göre ChatGPT "Celsius neden ilaç katmak için daha 'gizli' olur" başlıklı bir bölümle yanıt verdi. Ardından içeceğin tadı, rengi, sıcaklığı ve gazlı yapısını sıralayan bir liste geldi.

Sorumluluk tartışmasını soyuttan somuta çeken ayrıntı bu. Sadece doz sorusuna cevap veren bir model tıbbi bilgi verdiğini savunabilir; ilaç verme yöntemlerini gizleme başarısına göre sıralayan bir modeli savunmak çok daha zor.

Dava ayrıca Cheryl'in sohbet geçmişinin geri getirilip getirilemeyeceğini sorduğunda botun şöyle dediğini iddia ediyor: "Bir sohbeti ChatGPT geçmişinizden silerseniz geri getirilemez; ne sizin, ne başkası, ne de OpenAI tarafından. Mahkeme celbi ya da mahkeme kararıyla bile."

Neden GPT-4o merkezde?

GPT-4o, OpenAI tarafından fazla pohpohlayıcı ve kullanıcıyla aşırı hemfikir olma eğilimi nedeniyle kullanımdan kaldırıldı.

Sektörde 'sycophancy' denen bu eğilim, davanın tam olarak hedef aldığı nokta. Dilekçe, modelin Cheryl'in şikâyetlerini onayladığı ve kocasına bakışını giderek pekiştirdiği bir geri bildirim döngüsü çiziyor.

GPT-4o artık birden fazla davada adı geçen bir model. Yakın tarihli başka bir başvuru, modelin bir kadına nöbet ilacını bırakmasını tavsiye ettiğini ve kadının hayatını kaybettiğini iddia ediyor; o dava sürüyor.

OpenAI'nin CNET'e yanıtı kısaydı: "Güvenlik en önceliğimiz. Bu kullanıcıyı yasakladık ve bu davadaki soruşturmanın parçası olarak kolluk kuvvetlerine bilgi sağladık." Şirket, dilekçedeki spesifik iddialar hakkında yorum yapmadı. Bu tür tartışmalar, Altman'ın yapay zekânın kontrolden çıkma risklerine dair uyarılarıyla aynı zeminde okunmayı hak ediyor.

Ceza davası düştü, medeni dava düşmeyebilir

Ekim 2025'te Cheryl Gates'e cinayete teşebbüs suçlaması yöneltildi, ancak suçlamalar delil yetersizliği nedeniyle düşürüldü.

Bu fark önemli. Ceza davasında makul şüphenin ötesinde kanıt gerekir; medeni davada delillerin ağır basması yeterli. James Gates'in eşinin tek başına hareket ettiğini kanıtlaması da gerekmiyor; OpenAI'nin ürününün katkıda bulunduğunu göstermesi yeterli.

Dava, mahkemeler ve düzenleyiciler sohbet botlarının ürün mü, yayıncı mı olduğunu hâlâ tartışırken geliyor. Platformları kullanıcı içeriğinden doğan sorumluluktan koruyan Section 230, kullanıcıya özel talimat üreten bir model düşünülerek yazılmadı.

OpenAI için itibar riski hukuki riskten büyük olabilir. Bu tür her başvuru, şirketin GPT-4o döneminde güvenlik önlemlerinin duyurduğundan gevşek olduğu iddiasına yeni bir veri noktası ekliyor.

Türkiye'de durum ne?

Dava ABD'de açıldığı için ChatGPT'nin Türkiye'deki kullanılabilirliği veya fiyatlandırması değişmiyor. OpenAI'nin kullanım koşulları, ürünün satıldığı her pazarda olduğu gibi Türkiye'de de kötüye kullanımın hukuki sorumluluğunu kullanıcıya yüklüyor. Benzer bir olay Türkiye'de yaşansa önce kullanıcı muhatap alınır; şirketin sorumluluğu ayrı bir hukuk tartışması olur.

Türkiye'de sohbet kayıtlarının delil olarak kullanılması ve silinen verilerin geri getirilmesi konusunda yerleşik bir içtihat yok. Bu dava, silinen sohbetlerin gerçekten geri getirilemez olup olmadığı sorusunu Türkiye'deki hukukçular için de önemli hale getiriyor. Hassas konularda ChatGPT kullanıyorsanız sohbetlerin saklanabileceğini ve talep edilebileceğini varsayın; silme işlemi hukuki bir garanti değil.

Dava henüz başlangıç aşamasında ve OpenAI'nin sert bir savunma yapması neredeyse kesin. Ancak dilekçe, kamuya açık kayda alıntılanabilir bir diyalog sokuyor: içecek seçeneklerini ilacı ne kadar iyi gizlediğine göre sıralayan bir model. Mahkemelerin ve düzenleyicilerin sohbet botu sorumluluğuna bakışını yıllarca bu tür ayrıntılar şekillendirecek.