Fnac Darty'ye izinsiz uygulama takibi için 7 milyon euro ceza

Fnac Darty tam olarak ne yaptı?

CNIL, Fnac Darty'nin mobil uygulamasının kullanıcı onay ekranını görmeden önce bir takipçi yerleştirdiğini, gezinme geçmişini toplayarak ürün önerilerini beslediğini ve öneri algoritmasını eğittiğini tespit etti.

Fransız veri koruma kurumu soruşturmayı Mart 2024'te açtı. noyb, Fnac Darty'nin yanı sıra emlak uygulaması SeLoger ve spor uygulaması MyFitnessPal hakkında şikayette bulunmuştu. CNIL'in bulguları, noyb'nin aylar önce iddia ettiğini doğruladı: takipçi, uygulama açılır açılmaz, herhangi bir onay ekranı çıkmadan devreye giriyordu.

Bu ayrıntı önemli. GDPR'ye göre onay; özgürce verilmiş, belirli, bilgilendirilmiş ve açık olmak zorunda. Kullanıcı 'hayır' demeden yüklenen bir takipçi bu dört koşulun hiçbirini karşılamıyor. CNIL, sık sık göz ardı edilen kuralı bir kez daha hatırlattı: kişisel verilerin hedefli reklamcılık için işlenmesi onay gerektirir.

Fnac Darty, Fransa'nın en büyük elektronik perakendecilerinden biri ve İspanya, İtalya, Portekiz, Belçika ile İsviçre'de de faaliyet gösteriyor. Ceza Fransa operasyonlarını kapsıyor; ancak uyum dersi markayla birlikte sınırları da aşıyor.

7 milyon euro neden göründüğünden büyük bir ceza?

Fnac Darty ölçeğindeki bir perakendeci için 7 milyon euro yuvarlama hatası sayılır. Asıl ağırlık, günlük ceza tehdidinde ve oluşan emsalde.

GDPR kapsamında cezalar küresel yıllık cironun yüzde 4'üne kadar çıkabiliyor; yani 7 milyon euro tavanın çok altında. Ancak CNIL, karara uyulmaması halinde günlük 10 bin euro ceza öngördü. Bu, tek seferlik bir maliyeti, takip düzeltilene kadar süren düzenli bir işletme giderine dönüştürüyor.

Karar aynı zamanda 'onayla ya da öde' tartışmaları ve çerez bildirimi yorgunluğunun ortasında geldi. Düzenleyiciler özellikle mobil uygulama takibi konusunda yavaş davrandı; çünkü reklam teknolojisi zincirini çözmek kolay değil. Ana akım bir perakende uygulaması hakkında kesinleşen bir ihlal tespiti, diğer ülke otoritelerine de bir şablon sunuyor.

noyb'de veri koruma avukatı olan Lisa Steinfeld Leiser, CNIL'in kişiselleştirilmiş reklamcılığın onay gerektirdiğini netleştirdiğini ve kararın benzer davalara yön verebileceğini söyledi. Gizlilik savunucularının bundan sonraki her şikayette atıf yapacağı kısım tam olarak bu.

Uygulama kullanıcıları ve geliştiriciler için ne değişiyor?

AB'de perakende uygulamaları kullanıyorsanız pratik sonuç şu: önceden işaretlenmiş veya önceden yüklenmiş takipçiler onay sayılmıyor. Geliştiriciler için uyum çıtası artık daha somut.

Çoğu kişi takipçiyi hiç görmez. Arka planda çalışır, bir profilleme motorunu besler ve reklam açık artırmasında kaybolur. CNIL'in kararı, veri reklamcılık veya algoritma eğitimi için kullanılıyorsa 'uygulamanın çalışması için gerekiyordu' savunmasının geçerli olmadığını açıkça ortaya koyuyor.

Uygulama ekipleri için çözüm gösterişsiz: onay kaydedilene kadar üçüncü taraf SDK'ları engellemek, her takipçinin ne topladığını belgelemek ve onaydan vazgeçmeyi de en az onay vermek kadar kolay hale getirmek. Günlük ceza yapısı, düzeltmeyi ertelemenin artık birinin imza atması gereken bir gider kalemi olduğu anlamına geliyor.

Tablo aslında tanıdık. GM'in sürücü verilerini sigorta şirketlerine satması nedeniyle aldığı 220 milyon dolarlık cezadan ICE'nin kullanıcı verileri için düzenlediği celplere kadar düzenleyiciler ve mahkemeler kişisel veriyi ücretsiz bir girdi değil, bir yükümlülük olarak görüyor. Fnac Darty bu dersi kamuoyu önünde öğrenen son şirket.

Türkiye'de durum ne?

Ceza, CNIL'in yetkili olduğu Fransa operasyonları için geçerli. Fnac Darty Türkiye'de faaliyet göstermiyor; şirketin İspanya, İtalya, Portekiz, Belçika ve İsviçre'deki operasyonları için bu ülkelerin otoriteleri henüz paralel bir ceza açıklamadı. Türkiye'deki kullanıcılar için doğrudan bir yaptırım söz konusu değil; ancak KVKK kapsamında kişisel verilerin işlenmesi için açık rıza kuralı GDPR ile aynı mantığa dayanıyor.

Türkiye'de bir perakende uygulaması verilerinizi onayınızı almadan topluyorsa, Kişisel Verileri Koruma Kurumu'na (KVKK) şikayette bulunma hakkınız var. Uygulamanın ilk açılışta hangi izinleri istediğine ve takipçilerin onay ekranından önce yüklenip yüklenmediğine bakmak, çoğu zaman farkı ortaya koyuyor.

Fnac Darty davası, onayın takipçiyi önce yükleyip sonra sorarak atlanabilecek bir kutu olmadığını gösteriyor. Altı Avrupa ülkesinde faaliyet gösteren bir perakendeci için 7 milyon euro can yakmayabilir. Günlük ceza ve emsal ise yakacak.