Intel hisseleri yarıya indi: çip piyasasında 3,7 trilyon dolarlık satış

Intel'in düşüşü artık sektörün sorunu

Pazartesi seansının çarpıcı tarafı çip hisselerinin düşmesi değildi; neredeyse başka hiçbir şeyin düşmemesiydi.

S&P 500'deki hisselerin yaklaşık onda yedisi pazartesi günü yükselişle kapattı. Çip hisselerinin neredeyse tamamı ters yöne gitti ve Yahoo Finance'in hesaplamalarına göre grup tek bir seansta 400 milyar doları aşkın piyasa değeri kaybetti.

Intel yaklaşık %9 geriledi; bu, 1974'ten bu yana en kötü seansının ardından gelen ilk işlem günüydü. 30 Ekim'deki yaklaşık %29'luk düşüş, yatırımcıları hayal kırıklığına uğratan bir tahminin ardından gelmişti. Pazartesi kapanışıyla şirket, eylül sonundaki değerinin yarısından daha azına indi.

Acı Intel'in kapısında durmadı. Bu yıl çip rallisini sırtlayan hafıza ve depolama isimleri Micron, Sandisk, Seagate ve Western Digital'in her biri yaklaşık %6-8 düştü. Marvell daha sert geriledi; bu hareket, şirketin Lumentum'u 115 milyar dolarlık bir anlaşmayla satın alma kararıyla aynı güne denk geldi.

Nvidia rakiplerinin çoğundan daha iyi dayandı ama 6 Ekim'den bu yana hâlâ yaklaşık %16 ekside. O tarih artık satış dalgasının referans noktası: Yahoo Finance'in hesabına göre çip ve hafıza hisseleri o günden bu yana yaklaşık 3,7 trilyon dolar piyasa değeri kaybetti. Mutlak dolar bazında en çok kaybeden Nvidia oldu; Intel'in yaklaşık %50'lik düşüşü ise sektörün devleri arasında en dik olanı. Bu arada Apple'ın S&P 500'deki tüketici gelirinin yarısından fazlasını tek başına taşıdığı bir piyasada, çiplerdeki bu ayrışma endeksin genel görünümünü de etkiliyor; Apple'ın endeks içindeki ağırlığını ayrı bir haberde ele almıştık.

Boğalar ve ayılar ne diyor?

Bullseye Brief'ten Adam Johnson, en kötüsünün fiyatlandığını düşünüyor. Pazartesi günü Yahoo Finance'e konuşan Johnson, "Piyasa her şeyi hesaba kattı" dedi. "Ters gidebilecek her şeyi iskontoya yansıttılar. Bunu yaptıklarında genellikle dip görülür."

Cisco'nun eski CEO'su ve şimdi JC2 Ventures'ın başında olan John Chambers, grubun bütünü konusunda daha az iyimser. Yahoo Finance'e "Büyük kazalar olacak" diyen Chambers, "Yükselen su bütün tekneleri kaldırmaz. Nvidia'ya karşı bahse girmem" ifadelerini kullandı.

Tarihsel kayıt gerçekten karışık. "Ekim fobisi" terimini ortaya atan Stock Trader's Almanac editörü Jeff Hirsch, 30 Ekim'deki satışta alım yaptı. 1994'ten bu yana sekiz ara seçim döngüsünün tamamında çipler, ekim sonundaki kapanıştan bir sonraki hazirana kadar yükseldi. Ancak 2002 ve 2018'de dönmeden önce yaklaşık %11 daha düştüler.

AMD bilançosu bir sonraki sınav

Sektör salı günü yeni bir veri noktası alacak: AMD, üçüncü çeyrek sonuçlarını kapanış zilinden sonra açıklayacak.

AMD, yatırımcıların Nvidia dışında AI çip talebine dair en net okumayı yapabildiği şirket. Şirketin vereceği yönlendirme, bir aydır AI ticaretinden ne kadarını elde tutacağına karar veren bir piyasaya düşecek. Güçlü bir bilanço grubu sakinleştirebilir; temkinli bir görünüm satış dalgasına yeni bir bacak ekler.

Pazartesi günü AI'ya yakın her şey kan kaybetmedi. SpaceX yükseldi, ama ekim başındaki seviyesinin hâlâ oldukça altında. Yazılım tarafı karışıktı: Fortinet ve CrowdStrike gibi siber güvenlik isimleri çiplerden ayrışmak yerine onlarla birlikte düştü.

İzlenmesi gereken desen şu: Bu, geniş çaplı bir riskten kaçış günü değil. Tek bir ticaretin yeniden fiyatlandırılması ve piyasa hâlâ dibin nerede olduğunu çözüyor. Çip talebinin arkasındaki asıl itici güç ise veri merkezleri; izin ve inşaat tarafındaki tartışmalar bu yüzden doğrudan yarı iletken hisselerini de ilgilendiriyor. Veri merkezlerindeki izin krizini ve Google, SpaceXAI örneğini bu haberin arka planı olarak okumak mümkün.

Türkiye'de durum ne?

Türkiye'deki yatırımcılar için etki doğrudan hisse senedi pozisyonlarında hissediliyor. BIST'te işlem gören doğrudan bir Intel ya da Micron hissesi yok; ancak ABD borsalarına erişim sağlayan aracı kurumlar üzerinden bu hisselere yatırım yapanlar veya teknoloji ağırlıklı yabancı fonlarda pozisyonu olanlar düşüşten etkilendi. S&P 500 ve küresel teknoloji fonları üzerinden dolaylı çip maruziyeti taşıyan portföyler de aynı dalgadan payını aldı.

Fiyat tarafında ise henüz tüketiciye yansıyan bir hikâye yok. Çip, hafıza ve veri merkezi sözleşme fiyatları ayrı mekanizmalarla belirleniyor ve pazartesi günkü hareketler bunları değiştirmedi. Türkiye'de bilgisayar veya telefon almayı planlayanlar için asıl sinyal, AMD'nin bilançosu ve ardından gelecek yönlendirmeler olacak. Bu arada 3,7 trilyon dolarlık kayıp, bugünkü kurla yaklaşık 184,8 trilyon TL'ye denk geliyor; bu yalnızca kur çevrimi, vergiler ve resmi Türkiye fiyatlaması dahil değil.

Intel'in çöküşü kendi başına büyük bir haber, ama hafıza ve depolama tarafındaki satış onu sektörel bir olaya dönüştürüyor. AMD'nin salı günkü bilançosu ve tarihin net bir cevap vermemesi, önümüzdeki seansların AI ticaretinin nerede oturacağını göstereceğini söylüyor.