İngiltere'de KOBİ'lerin Yapay Zeka Parası Claude'a Gidiyor: %54,1

İngiltere KOBİ'lerinde Anthropic'in sessiz liderliği

Capital on Tap verilerine göre Anthropic'in Claude'u İngiliz KOBİ'lerinin varsayılan yapay zeka aracı haline gelmiş durumda: tüm harcamanın %54,1'i Claude'a gidiyor. OpenAI'ın ChatGPT'si ise %27,3'te kalıyor.

Bu fark çoğu kişinin tahmin edeceğinden çok daha geniş. ChatGPT'nin marka bilinirliği, mobil uygulaması ve milyonlarca tüketiciyi kendine bağlayan ücretsiz sürümü var. Ama kredi kartını çıkaran İngiliz küçük işletmeleri söz konusu olduğunda Claude neredeyse ikiye bir kazanıyor.

KOBİ başına ortalama çeyreklik harcama 75,60 sterlin. Üç kişilik bir şirket için göz ardı edilecek bir tutar değil, ama kurumsal yazılım bütçesi de değil. Bu para ya bir Pro planında birkaç koltuk demek ya da otomasyon deneyen bir ekip için mütevazı bir API bütçesi.

Harcama verisindeki sağlayıcı karışımı da bu işletmelerin ne yaptığına dair ipucu veriyor. Perplexity, Replit ve Lovable da listede görünüyor; bu da örneklemin ciddi bir bölümünün yazılım geliştirmeyle uğraştığını gösteriyor. Bunlar sadece e-posta taslağı yazan değil, araştırma yapan, kod yazan ve ürün çıkaran ekiplerin araçları.

Kimsenin konuşmadığı çift abonelik sorunu

Yapay zeka kullanan İngiliz KOBİ'lerinin %28'den fazlası iki veya daha fazla platforma ödeme yapıyor ve araştırmaya göre bunu çoğu bilinçli olarak yapmıyor.

Capital on Tap'ın analizi tanıdık bir örüntüye işaret ediyor: küçük bir işletme deneme sürümüne kaydoluyor, iptal etmeyi unutuyor, birkaç ay sonra başka bir araç tavsiye edilince onu da ekliyor. Sonuçta kimsenin denetlemediği üst üste binen abonelikler ortaya çıkıyor.

Capital on Tap CEO'su Damian Brychcy durumu net anlatıyor: "Yapay zeka satın alanların dörtte birinden fazlası artık iki veya daha fazla sağlayıcıya ödeme yapıyor ve bu sağlayıcılar arasındaki denge tek bir çeyrekte tersine dönebiliyor." Bu oynaklık hem hiçbir sağlayıcının sadakat iddia etmesini zorlaştırıyor hem de işletmelerin kendi bütçe planlamasını güçleştiriyor.

Brychcy şunu ekliyor: "Üç kişilik bir firma artık kendi araştırmasını, pazarlamasını, muhasebesini ve müşteri hizmetlerini eskiden bir departman gerektiren seviyede yapabiliyor." İşin iyi tarafı bu. Kötü tarafı ise çoğu KOBİ'de her aracın parasını hak edip etmediğini düzgün değerlendirebilecek birinin bulunmaması.

İngiltere'de yapay zekayı en hızlı kim benimsiyor?

Yayıncılık %26 ile başı çekiyor; onu radyo-televizyon, danışmanlık ve telekomünikasyon izliyor.

Sektör dağılımı manşet rakamdan daha ilginç. Yayıncılıkta %26 mantıklı: işin büyük kısmı metin yazmak, düzenlemek ve yeniden kullanmak. Radyo ve televizyonda %21,6 ise kısa bir bölüm için bile ne kadar senaryo ve araştırma gerektiğini düşününce şaşırtıcı sayılmaz.

Danışmanlık ve telekomünikasyon ilk dördü tamamlıyor, ikisi de %20'nin üzerinde. Bu sektörlerde çıktı ya metin ya analiz ya da müşteri etkileşimi; yani mevcut yapay zeka araçlarının en güçlü olduğu alanlar.

Listenin tepesinde olmayanlar ise yavaş kalmasını beklediğiniz sektörler: imalat, perakende, konaklama. Bu işletmelerin de yapay zeka kullanım senaryoları var ama genellikle beş kişilik bir firmanın kolayca gerekçelendiremeyeceği entegrasyon çalışması gerektiriyor.

KOBİ'ler bu tabloda ne yapmalı?

Brychcy'nin tavsiyesi üç maddeye indirgeniyor: çıktıyı doğrula, veriyi koru ve önemli kararlarda insanı devre dışı bırakma.

"Çıktısını kontrol edin, hassas iş ve müşteri verilerini denetlemediğiniz araçlardan uzak tutun ve bir insanın yargısını gerektiren kararları bir modele bırakmayın" diyor. Bunlar temel hijyen kuralları ama araştırma, çoğu KOBİ'nin bunları uygulamadığını gösteriyor.

Çift abonelik sorunu düzeltmesi en kolay olan. Herhangi bir yazılım harcamasını gözden geçirir gibi üç ayda bir yapılacak bir abonelik kontrolü, unutulan deneme sürümlerini ve üst üste binen araçları yakalar. Çeyrekte ortalama 75,60 sterlin harcayan bir işletme için küçük bir emek, karşılığı ise somut.

Asıl zor soru, KOBİ'lerin satın aldıkları şeyi değerlendirecek uzmanlığa sahip olup olmadığı. Çoğunda özel bir BT personeli yok, model sınırlamalarını anlayan biri ise hiç yok. Kurumsal tarafta bu boşluğun maliyeti ölçülmeye başlandı bile: IBM'in araştırmasına göre şirketlerin %80'i en az bir yapay zeka olayı yaşadı.

Türkiye'de durum ne?

Araştırma İngiltere'ye özel, Türkiye için karşılaştırılabilir resmi bir KOBİ yapay zeka harcaması verisi yok. Yine de tablo Türkiye'deki küçük işletmeler için yol gösterici: çeyreklik 75,60 sterlin, bugünkü kurdan kabaca 4.200 TL ediyor ve bu yalnızca bir kur çevirimi; Türkiye fiyatlandırmasına vergiler ve yerel abonelik koşulları dahil değil. Anthropic ve OpenAI'ın Türkiye'de resmi bir KOBİ planı duyurusu bulunmuyor; abonelikler ağırlıklı olarak dolar üzerinden, uluslararası fiyatlarla alınıyor.

Türkiye'de KOBİ'lerin önündeki asıl engel fiyat değil, ödeme ve veri tarafı. Dövizle ödenen abonelikler kur dalgalanmasından doğrudan etkileniyor ve müşteri verisini yurt dışındaki bir modele göndermek KVKK açısından ayrı bir değerlendirme gerektiriyor. İngiltere verisindeki çift abonelik sorunu Türkiye'de de geçerli: üç ayda bir yapılacak basit bir abonelik kontrolü, çoğu KOBİ için sağlayıcı değiştirmekten daha fazla tasarruf sağlar.

İngiltere'nin KOBİ yapay zeka pazarı mutlak rakamlarla hâlâ küçük ama büyüme eğrisi dik ve sağlayıcı dağılımı tüketici pazarının gösterdiğinden çok daha rekabetçi. Anthropic'in KOBİ'lerdeki liderliği gerçek, ama kırılgan. Tek bir çeyrek dengeyi çevirebilir ve bugün yapay zekaya para ödeyen işletmelerin çoğu hangi aracı elinde tutacağına henüz karar vermiş değil.