Büyük teknoloji dışındaki şirketlere yapay zeka getirisi: Sıfır

Muhteşem Yedili ile S&P 493 arasındaki uçurum açılıyor

Yapay zeka patlamasından şimdilik sadece donanım, bulut altyapısı ve temel modeller satan büyük teknoloji devleri para kazanıyor.

Özel sermaye şirketi Apollo Global Management'ın başekonomisti Torsten Slok, finansal verilerdeki çarpıcı bir ayrıma işaret etti. Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Microsoft, Nvidia ve Tesla cephesinde çalışan başına gelir tırmanırken, S&P 500 listesindeki diğer 493 şirketin üretkenliği ve operasyonel kâr marjları tamamen yatay seyrediyor.

Silikon Vadisi şirketleri Google AI Studio'ya gelen otonom ajan yönetim merkezi gibi otomatik iş akışlarını pazarlamaya devam etse de perakende, sağlık veya üretim gibi geleneksel sektörler bu entegrasyonların bilançoya yansıyan somut bir faydasını göremedi.

Kâr tablolarında net bir tasarruf ya da gelir artışı göremeyen kurumsal alıcılar, kullandıkça ödenen token faturalarını gereksiz bir vergi yükü olarak değerlendirip deneysel sözleşmeleri yenilemekten kaçınıyor.

Geleneksel şirketler kurumsal yapay zekada neden duvara tosladı?

Yapay zekanın genele yayılmasını frenleyen temel sorun, kurumsal operasyonların bağlam, yasal sorumluluk ve kurum içi dinamiklere dayalı olması. Dil modelleri uzun raporları özetleyebiliyor ya da e-posta taslakları hazırlayabiliyor; ancak operasyonel bir hata meydana geldiğinde sorumluluk üstlenemiyor.

Slok'un değerlendirmesinde vurgulandığı gibi iş süreçleri güvene, etik dengelere ve yazılı olmayan kurallara bağlı yürütülüyor. Otomatik bir iş akışı hata yaptığında, bu hatayı denetlemenin ve zararı telafi etmenin faturası, tasarruf edilen çalışma saatlerini dakikalar içinde eritiyor.

Bu tablo pilot projelerin rafa kalkmasına yol açtı. Girişim sermayesiyle fonlanan girişimler API faturalarını artırmayı sürdürse de geleneksel sanayi kuruluşları ve sağlık kurumları bilişim harcamalarına sert fren uyguluyor.

Türkiye'de kurumsal bütçelere etkisi ne olur?

Türkiye'deki kurumsal şirketler ve bilişim direktörleri için de rüzgar tersine dönüyor. Kur farkı nedeniyle doğrudan dövizle ödenen API ve model abonelikleri, mevcut ekonomik konjonktürde bilançolar üzerinde çok daha hızlı baskı yaratıyor.

Nvidia gibi altyapı sağlayıcılarının çip başına yıllık yazılım lisansı ücreti gibi ek maliyetler planladığı bir dönemde, Türkiye'deki şirketlerin deneysel projelere bütçe ayırmak yerine yatırım getirisini kanıtlamış mevcut yazılım çözümlerine bağlı kalması bekleniyor.

Büyük teknoloji devlerinin altyapı satarak kendi aralarında yarattığı ekosistem, geniş tabanlı bir ekonomik büyümeyi tek başına sürdüremez. Perakendeden imalata kadar reel sektör otomatik iş akışlarından bilançoda net bir kâr görmediği sürece kurumsal harcamalardaki geri çekilme devam edecek.