Norveç'te kiralık araçlar askerlerin giriş kodlarını kaydetmiş

Askerler kiralık araçlarda ne buldu?

Kayıtları yapan, gizli bir gözetim sistemi değil, askerlerin açık bıraktığı standart araç içi kameralardı.

Oslo'da düzenlenen bir tatbikat sırasında Norveç askeri personeli, kullandıkları kiralık araçların video kaydettiğini ve bu kayıtları araç içinde sakladığını fark etti. Görüntülerde askerlerin araca binip inmesi, hareketleri ve kameraya dönük şekilde yazdıkları giriş kodları yer alıyordu.

TechRadar'ın haberine göre askerler kayıtlara araç menülerini karıştırırken tesadüfen ulaştı ve ardından sildi. Araçlar, günlük işler, tatbikatlar ve operasyonel görevler için araç sağlayan Hertz markalı First Rent A Car Norway AS'den kiralanmıştı.

Alternatif araç sıkıntısı yüzünden ordu, keşiften sonra bile tatbikatın geri kalanında bu araçları kullanmaya devam etti. Kameralar sıradan araç içi kameralardı ve açık bırakıldıkları için kayıtlar kimse incelemeden birikti.

Sahiplik zinciri neden önemli?

Kiralama firması, sonunda bir Çin şirketine uzanan bir kurumsal zincirin parçası; bu da basit bir ayar hatasını hassas bir güvenlik sorununa dönüştürüyor.

First Rent A Car Norway AS, Volvo Cars'a ait. Volvo Cars'ın yaklaşık %79'u ise Geely'nin İsveçli holding kolunun kontrolünde. Bu kol da tamamen Çin merkezli Zhejiang Geely Holding Group'a bağlı. Olaya karışan araçlardan yalnızca ikisinin Çin yapımı Deepal olduğu doğrulandı; diğerlerinin markaları açıklanmadı.

Sahiplik tek başına bir niyet kanıtı değil. Ancak güvenlik yetkilileri için asıl soru, Çinli hizmetlerin bu tür bir erişimi kullanacak kapasiteye ve geçmişe sahip olup olmadığı. Norveç'in karşı istihbarat kurumu olan Polis Güvenlik Servisi, Çin istihbarat ve güvenlik kurumlarının ülke içinde operasyon yürütme kapasitesinin arttığını belirtiyor.

Bu endişenin arkasında yakın tarihli bir vaka var: Polis, Andøya uzay limanına yönelik olabilecek bir casusluğa yardım ettiği şüphesiyle bir Çin vatandaşını gözaltına aldı. Başka hükümetler de benzer risklere karşı adım attı. İsrail ordusu Çin yapımı araçları üslerine sokmazken, Almanya ordusu gizli belgelerle çalışan personel için telefon, tablet ve akıllı saatleri Rusya ve Çin kaynaklı casusluk tehdidi nedeniyle kısıtladı.

Asıl mesele: veri toplayan bağlantılı araçlar

Modern araçlar kamera, sensör ve bağlantıyla dolu; kiralık filolar ise birçok noktadan veri toplamanın özellikle verimli bir yolu.

Norveç'teki olay, bir aracın artık pencereleri olan bir bilgisayar olduğunu hatırlatıyor. Araç içi kameralar, park kameraları ve telematik sistemler, çoğu sürücünün farkında olduğundan çok daha fazlasını kaydedip saklayabiliyor. Kiralık bir filoda bu veri, belirli bir kişi hedeflenmeden bile birçok kullanıcı ve hassas konumdan üretilebiliyor.

En önemli ayrıntı, görüntülerin araçların içinde kalmış olması. Kayıtların araçtan çıktığına dair bir kanıt yok; bu da kasıtlı casusluktan çok askerlerin bir ayarı açık bırakması ihtimalini güçlendiriyor. Yine de olay, donanım sürekli açıkken sıradan bir kiralamanın ne kadar kolay bir güvenlik incelemesine dönüşebileceğini gösteriyor.

Askeri ve devlet kullanıcıları için ders basit: kameranın önünde kod yazmadan önce aracın ne kaydettiğini kontrol edin. Kiralama şirketleri içinse bu olay, müşterilerin pek sormadığı varsayılan ayarlar ve veri saklama süreleri hakkında rahatsız edici soruları gündeme getiriyor. Olay, plaka okuyucuların haritada küçük göz ikonlarıyla işaretlendiği ve perakendede yüz tanımanın geri döndüğü bir dönemde, donanımın görünür ama veri akışının görünmez olduğu geniş bir gözetim altyapısının parçası.

Türkiye'de durum ne?

Türkiye'de kiralık araç filolarında araç içi kamera ve bağlantılı sistemler yaygınlaşıyor, ancak bu tür bir olay sonrası filo sahiplerine yönelik yeni bir zorunluluk açıklanmadı. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK), kiralık araçlarda toplanan veriler için de geçerli; yine de hangi verinin toplandığını ve ne kadar saklandığını sormak pratikte çoğu zaman müşteriye kalıyor.

Askeri ve kamu araçlarında ise tedarik zinciri ve donanımın nereden geldiği, Norveç'teki olaydan sonra daha sık sorulacak gibi görünüyor. Kiralık araç kullananlar için pratik tavsiye aynı: kameranın önünde hassas kod yazmaktan ve özel konuşmalar yapmaktan kaçının.

Norveç ordusunun kiralık araç korkusu, sıradan donanımın nasıl olağanüstü güvenlik sorularına yol açabileceğini gösteren iyi bir örnek. Olgular sabotajdan çok insan hatasına işaret ediyor; ancak sahiplik zinciri ve verinin hassasiyeti, bu olayın uzun süre konuşulacağını gösteriyor.