Rus Balıkçı Gemileri Denizaltı İnternet Kablolarını 500 Kez Haritalandırdı

Sivil tekneler okyanus tabanındaki veri hatlarını nasıl izliyor?

Görünürde balıkçılık yapan ticari tekneler, yan taramalı sonar ve uzaktan kumandalı su altı araçlarıyla kabloların tam koordinatlarını çıkarıyor.

Okyanus altındaki fiber hatların karaya çıktığı noktalar ve genel güzergahları kamuya açık bilgiler arasında yer alıyor. Ancak doğrudan fiziksel bir sabotaj düzenleyebilmek için santimetre düzeyinde kesin konumlara ihtiyaç var. The Telegraph tarafından yayımlanan araştırma, sivil maskesi altındaki Rus teknelerinin işte bu kesin koordinatları adım adım kaydettiğini ortaya çıkardı.

Bu operasyonlar, Moskova'nın 2022'de onayladığı ve sivil filoları devlet istihbaratına destek vermekle yükümlü kılan deniz doktrinine dayanıyor. Araştırmada incelenen 17 farklı geminin, ticari balıkçılıkla hiçbir ilgisi olmayan rotalarda gezindiği belgelendi. Bu teknelerden birinin dokuz ayrı kablo hattı üzerinde 113 saat boyunca dolandığı, bir diğerinin ise yüksek hızlı Hibernia Express kablosu üzerinde iki deniz milinin altındaki bir süratle 42 dakika boyunca ilerlediği kayıtlara geçti.

Teknelerin fotoğraflarını inceleyen donanma uzmanları, ambarların kablolu su altı robotları (ROV) veya insansız su üstü araçları barındırmaya fazlasıyla müsait olduğunu vurguluyor. Okyanus tabanındaki koruyucu zırhları, sinyal tekrarlayıcıları ve derin hendekleri tespit etmek uydu görüntüleriyle imkansız olduğundan, bu su altı sistemleri kilit rol oynuyor.

Uluslararası hukuktaki boşluk donanmaların elini bağlıyor

Uluslararası sularda seyreden sivil bayraklı gemiler, mevcut deniz hukuku kurallarıyla yoğun bir şekilde korunuyor. Bu araçlar askeri sancak taşımadığı için Batılı donanmalar diplomatik bir kriz çıkarmadan gemileri doğrudan durduramıyor, bordalayamıyor ya da rotalarını değiştiremiyor.

İngiltere Telekomünikasyon Bakanı Ian Murray, istihbarat teşkilatı MI5 ve donanmanın Rusya'nın askeri sorumluluktan kaçmak için bu tür sivil taşeronları kullandığını uzun süredir takip ettiğini doğruladı. Bu kabloların organize bir biçimde kesilmesi durumunda küresel finansal işlemler, kıtalararası mobil veri akışı ve temel bulut altyapıları tamamen felç olabilir. Sadece İngiltere'de denizaltı kabloları yıllık yaklaşık 65 milyar sterlinlik ekonomik aktiviteyi ayakta tutuyor.

Fiziksel fiber hatlarının bu denli savunmasız kalması, sistemlerin geneline yayılan altyapı açıklarını hatırlatıyor; tıpkı 350 ABD resmi sitesinde ihbarcı ve ziyaretçi kimliği sızıyor haberimizde gördüğümüz şifrelenmemiş metaveri zaaflarında olduğu gibi, hayati ağları korumak varsayımlarla değil yapısal açıkların kapatılmasıyla mümkün.

1885'ten kalma yasa dijital çağ için yenileniyor

İngiltere hükümeti bu tehdide karşı, Viktorya döneminden kalan ve dijital çağın gerçekleriyle bağdaşmayan Submarine Telegraph Act 1885 yasasını yürürlükten kaldırmaya hazırlanıyor. Hazırlanan yeni tasarı, denizaltı bağlantılarına kasıtlı olarak sabotaj düzenleyenlere 14 yıla kadar hapis ve sınırsız para cezası öngörüyor.

Kraliyet Donanması da transatlantik koridordaki devriye faaliyetlerini artırdı. Fakat uluslararası anlaşmalar denizaltı fiber hatlarını en üst düzeyde korunan küresel kritik altyapı statüsüne kavuşturmadığı sürece, açık denizdeki sivil teknelerin bu faaliyetlerini caydırmak oldukça zor görünüyor.

Türkiye için ne anlama geliyor?

Türkiye'nin internet trafiği ağırlıklı olarak Akdeniz, Ege ve Marmara üzerinden geçen denizaltı kablo konsorsiyumları ile karasal fiber hatlar üzerinden Avrupa'ya bağlanıyor. Transatlantik hatlarda doğrudan bir kesinti yaşanması durumunda Türkiye'deki yerel internet kesilmeyecek olsa da, ABD merkezli küresel bulut hizmetlerine, büyük finans platformlarına ve sosyal ağlara erişimde ciddi gecikmeler ve aksaklıklar yaşanabilir.

Karadeniz'deki jeopolitik gerilimler sürerken, denizaltı kablo güvenliği Türkiye'nin kendi kıyılarında ve çevre denizlerinde de yakından takip ettiği kritik bir milli güvenlik başlığı olmayı sürdürüyor.