AO3 çöktü: 12 saatlik bakım 4 haftalık kesintiye dönüştü

12 saatlik planlı bakım nasıl bir aylık karanlığa dönüştü?

Rutin bir bakım sırasında ortaya çıkan beklenmedik veritabanı sorunları, gönüllü teknik ekibin planlarını altüst etti.

Her şey sıradan bir sunucu bakımı duyurusuyla başladı. Platformu yöneten gönüllü ekip, sistemlerin yaklaşık 12 saat boyunca kapalı kalacağını açıklamıştı. Ancak aradan yarım gün geçtikten sonra bu tahminin gerçeği yansıtmadığı anlaşıldı.

Bluesky ve Tumblr üzerinden yapılan resmi durum güncellemesinde, sunucuları ayağa kaldırmanın yaklaşık iki ila dört hafta sürebileceği belirtildi. Milyonlarca metin barındıran ve tamamen bağımsız bağışlarla ayakta duran platform için bu süre alışılmadık boyutta bir kriz anlamına geliyor.

Mühendisler, sitenin tamamen onarılmasını beklemeden kısıtlı bir modda erişimi daha erken açmayı hedefliyor. Fakat bu ara çözüm devreye girse dahi kullanıcıların bir süre boyunca düzenli aralıklarla kopmalar ve yavaşlamalar yaşaması kaçınılmaz olacak.

AO3 kesintisinin perde arkasında ne var?

Platformun çatı kuruluşu olan kâr amacı gütmeyen Organization for Transformative Works (OTW), çöküşe tam olarak hangi teknik arızanın yol açtığını henüz kamuoyuyla paylaşmadı. Ancak Ekim ayı boyunca veritabanı genelinde sık sık bağlantı kopmaları ve yavaşlamalar yaşandığı biliniyordu.

Sektör kaynakları, son haftalarda web sunucularını etkileyen ve acil yama gerektiren küresel bir PHP açığına işaret ediyor. OTW, kendi bünyesindeki Fanlore viki sayfasını 21 Ekim'de sorunsuz güncellemişti. Fakat AO3 gibi devasa bir arşiv veritabanında yapısal çekirdek değişiklikleri yapmak bambaşka bir operasyonel yük gerektiriyor.

Milyonlarca iç içe geçmiş veri tablosu ve dosya depolama katmanında işler ters gittiğinde, sistemi yedekten ayağa kaldırmak günler alabiliyor. Karşılaşılacak şey Apple Music 404 sayfasına gizlenen nostaljik iPod sürprizi gibi eğlenceli bir detay değil; tamamen çökmüş sessiz sunucular.

Gönüllü bir ekibin omuzlarındaki bu dev yük, modern internetin bağımsız arşivler konusunda ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha hatırlatıyor.

Türkiye'deki kullanıcılar ne yapabilir?

Archive of Our Own, dünya genelinde tek bir merkezi altyapı üzerinden hizmet veriyor. Dolayısıyla kesinti Türkiye'deki yüz binlerce okur ve yazarı da doğrudan etkiledi; platforma VPN veya alternatif DNS üzerinden erişmek de teknik olarak mümkün değil.

Sistemin tamamen toparlanmasının Kasım ayı ortasını veya sonunu bulabileceği açıklandı. Bu süreçte Türkiye'deki topluluk üyeleri okuma ve paylaşım için geçici olarak Wattpad gibi alternatif platformlara yöneliyor.

Kasım ayı sonuna kadar uzayabilecek bu kesinti, gönüllü teknik ekibin son yıllarda karşılaştığı en sert sınav. Sistemler toparlanana kadar internetin en büyük bağımsız edebiyat arşivlerinden biri sessizliğe gömülmüş durumda.