İngiltere'de 16 Yaş Altına Sosyal Medya Yasağı: Yüz Taraması Şartı Geliyor

Beyan usulü bitti: Dört yöntem devrede

Ofcom; fotoğraflı kimlik, bankacılık verileri, dijital kimlik uygulamaları ve yüz analizi dışında hiçbir yaş doğrulama yöntemini kabul etmeyeceğini bildirdi.

İngiltere hükümetinin 16 yaş altındaki çocuklara sosyal medya yasağı getirme kararının ardından denetleyici kurum Ofcom, platformların bu kuralı nasıl denetleyeceğini netleştirdi. Kurumun yayımladığı son teknik raporda, kullanıcı beyanına dayalı geleneksel sistemlerin artık tarihe karıştığı vurgulandı.

Onaylanan yöntemler arasında resmi fotoğraflı kimlik eşleştirmesi, İngiltere banka hesabı sahipliği kontrolü, Yoti gibi üçüncü taraf dijital kimlik cüzdanları ve kamera üzerinden yüz analiziyle yaş tahmini yer alıyor. İngiltere'de 16 ve 17 yaş grubunun yaklaşık %90'ının bir banka hesabı bulunması, finansal veri doğrulamasını şirketler açısından en pratik seçeneklerden biri haline getiriyor.

Kamera üzerinden yüz taraması da geçerli yöntemler arasına alındı, ancak Ofcom bu sistemin tek başına ana kontrol mekanizması olamayacağını, daha çok destekleyici bir filtre görevi göreceğini belirtiyor.

Ebeveyn izni artık kurtarmıyor

Sosyal ağların yıllardır arkasına sığındığı doğum yılı seçme pencereleri ve 'Şartları kabul ediyorum' kutuları artık yasal geçerliliğe sahip olmayacak. Daha da önemlisi Ofcom, standart ebeveyn izni modelini de reddetti. Kurum, paylaşılan cihazlarda bu tür dijital izinlerin çocuklar tarafından çok kolay manipüle edildiğini savunuyor.

Bu sert tutum, Avrupa genelinde yükselen bir dalgayı yansıtıyor. Kısa süre önce Yunanistan 15 yaş altına sosyal medyayı yasakladı ve benzer bir yasal kimlik zorunluluğu getirdi. Güvenlik tarafında baskı artarken, sızan şirket içi veriler platformların çocuk güvenliği konusunda sicilinin ne kadar zayıf olduğunu ortaya koymuştu; nitekim TikTok çocuk istismarı uyarılarını görmezden geldi haberimiz bu tablonun boyutlarını göstermişti.

Gençlerin bu engellere boyun eğmeyeceği de açık. Yapılan anketlere göre 16 yaş altındaki her 10 çocuktan dördü yeni filtreleri bir şekilde delmeyi planlıyor. Ancak düzenleyici kurum, zorlayıcı bariyerlerin büyük bir kitleyi platformlardan uzak tutmaya yeteceği görüşünde.

Altyapı yükü teknoloji devlerinin sırtında

Ofcom merkezi bir devlet portalı kurmak yerine, teknik sorumluluğu doğrudan şirketlere yüklüyor. Kurumun tepe yöneticisi Melanie Dawes, platformların onaylanan teknolojiler arasından kendi tercihlerini yapabileceğini ancak kullanıcı gizliliğinin titizlikle denetleneceğini açıkladı.

Bu zorunluluk, dijital hak savunucularını şimdiden ayağa kaldırmış durumda. Milyonlarca yetişkinin sosyal medyaya girebilmek için pasaport yüklemek ya da yüzünü taratmak zorunda kalması, devasa veri tabanlarını siber saldırganlar için açık hedef haline getirebilir.

İngiliz Parlamentosu'nun Ofcom önerilerini yıl bitmeden onaylaması bekleniyor. Sosyal ağlara teknik sistemlerini kurmaları için yaklaşık 18 ay tanınacak ve 2027'nin ilk yarısında resmi yaptırımlar başlayacak.

Türkiye'de durum ne?

İngiltere'deki bu düzenleme doğrudan Birleşik Krallık sınırları içindeki IP adreslerini ve İngiltere telefon numaralarıyla kayıtlı hesapları kapsıyor; Türkiye'deki kullanıcılar için şu an yürürlükte benzer bir yasal zorunluluk bulunmuyor.

Ancak küresel teknoloji devleri, Avrupa ve İngiltere gibi regülasyonun sert olduğu pazarlarda altyapı kurduklarında, zamanla bu kimlik ve yüz doğrulama mekanizmalarını güvenlik gerekçesiyle diğer ülkelere de kademeli olarak genişletebiliyor. Türkiye'de de çocukların dijital ortamdaki güvenliğine dair yasal tartışmalar sürerken, İngiltere'deki uygulamanın gelecekte yerel politikalara emsal teşkil etmesi muhtemel.