Microsoft İngiltere'deki Dev Veri Merkezi Projesinden Çekildi

2027 hedefi elektrik yetersizliğinden 2030 sonrasına ötelendi

Bugünlerde bir süper bilgisayar kümesi kurmak için arazi ve çip bulmak yetmiyor; asıl tıkanıklık yüksek voltajlı şebeke hatlarında yaşanıyor. Microsoft, İngiltere'nin Essex bölgesindeki Loughton sahasında kurulması planlanan dev veri merkezi için altı yıldan fazla bekleyemeyeceğine karar vererek Nscale ortaklığından resmen çekildi.

2025 yılında İngiltere'nin yapay zekâ altyapısının mihenk taşı olarak duyurulan projede Microsoft, tesisin kamuya açıklanan tek ana kurumsal müşterisiydi. Ancak yerel elektrik şebekesinin kapasite yetersizliği, planlanan 2027 açılış tarihini 2030'ların başına kadar öteledi. Bulut pazarında hızla kapasite artırmak isteyen bir şirket için bu bekleme süresi kabul edilemez hale geldi.

Sahanın fiziksel durumu da soru işaretleri yaratıyordu. Mart 2026 itibarıyla Loughton'daki arazide henüz zemin güçlendirme çalışmaları bile başlamamış, alan iskele deposu olarak kullanılmaya devam ediyordu.

Avrupa genelinde enerji darboğazı yatırımları kilitliyor

Bu kriz Essex ile sınırlı değil. İngiltere genelinde şebeke onayı bekleyen 300'den fazla veri merkezi projesi bulunuyor ve bu projelerin talep ettiği elektrik mevcut iletim kapasitesinin yüzde 60 üzerinde. Özellikle Londra ve çevresindeki yüksek voltaj hatları, yeni sanayi tipi tüketim noktalarını aynı anda besleyebilecek durumda değil.

Benzer bir darboğaz kıta genelinde de büyüyor. Moody's veri merkezi patlamasının elektrik faturalarını artırabileceğini belirterek altyapı yetersizliğine işaret etmişti. Microsoft gibi trilyon dolarlık bir dev bile şebekeye öncelikli bağlantı alamıyorsa, bağımsız altyapı sağlayıcılarının işi çok daha zor.

Nvidia destekli neocloud girişimi Nscale, ayrılığın ardından projenin rafa kalkmadığını ve Loughton sahası için bağımsız enerji kaynakları araştırdıklarını açıkladı. Ancak en büyük müşterisini kaybeden 35 milyar dolar değerleme hedefli girişimin Essex planı ciddi bir belirsizliğe girdi.

Türkiye'de durum ne?

Microsoft'un İngiltere'deki çekilme kararı doğrudan yerel kullanıcıları etkilemeyecek; zira Türkiye'deki kurumsal müşteriler hâlihazırda ağırlıklı olarak Batı ve Kuzey Avrupa'daki aktif Azure veri merkezlerinden hizmet alıyor. Ancak veri merkezlerinin tükettiği devasa enerji miktarı, Türkiye'de planlanan bölgesel bulut üsleri için de kritik bir gösterge niteliğinde.

Türkiye'de organize sanayi bölgeleri ve teknoloji geliştirme bölgelerinde kurulması planlanan yeni nesil veri merkezlerinin iletim şebekesine yaratacağı yük, megavat bazlı yatırımların hayata geçme hızını belirleyecek en temel unsur olmaya devam ediyor.

Yapay zekâ altyapı yarışında asıl engel artık çip tedariki değil, doğrudan yüksek gerilim hatları haline geldi. Şebeke operatörleri kapasitelerini modernize edene kadar teknoloji devleri kâğıt üzerindeki projeleri iptal etmeye devam edecek.